Ik krijg ineens weer zoveel vragen over oventemperaturen, dat het tijd wordt om er opnieuw een artikel aan te wijden. Wat voor vragen? Nou, eigenlijk steeds dezelfde: “Karin, in je recept staat 180 °C, bedoel je dan een heteluchtoven of gewoon boven- en onderwarmte?”

Verwarring
Terwijl het in feite glashelder is: als ik zeg ‘180 °C’ is dat precies wat ik bedoel. Dat is de temperatuur die de oven VAN BINNEN moet hebben voor dat recept, ongeacht wat voor soort type oven je hebt of op wat voor stand je ‘m hebt gezet. En toch zeggen veel (andere) receptenmakers dingen als: “Oventemperatuur 180 °C, 160°C voor hetelucht”, of “voor hetelucht 10% lager”, of “voor hetelucht 5/10/15/20 graden lager”. Dus ik snap de verwarring. Maar dat komt allemaal omdat ovens vaak van buiten – of dat nu een simpele draaiknop is of een digitale display – een heel andere temperatuur aangeven dan ze van binnen werkelijk zijn. Dus als de knop buiten zegt “180”, maar je hebt een heteluchtoven, dan kun je er vergif op innemen dat hij van binnen heter is dan dat. Want er staat namelijk een ventilator aan die de (inderdaad hete) lucht rondblaast, waardoor de oven sneller heet wordt en ook blijft. En dan kan je taart inderdaad zomaar ineens verbranden, want de oventemperatuur is te hoog. Alleen ligt het dan dus niet aan het recept.

Schijnzekerheid
Wat het lastig maakt, is dat je helemaal niet in z’n algemeenheid kunt zeggen dat je voor recepten de temperatuur zoveel graden of procenten lager of hoger moet zetten. Elke oven is namelijk anders. Dat geeft hooguit schijnzekerheid, dus dan heb je nog geen garantie dat het goed gaat.

Oplossing
Wat dan wel? De oplossing is heel simpel: koop een oventhermometer. Een metalen gevalletje dat je in je oven zet of hangt. Die meet de werkelijke temperatuur, en die moet je aanhouden volgens je recept. Althans bij die van mij. Ik test mijn recepten vaak in twee compleet verschillende ovens, een grote heteluchtoven in Amsterdam en een klein exemplaar in Normandië. Maar altijd hou ik de temperatuur in de gaten volgens de interne oventhermometer. Als jij dat voortaan ook doet zul je trouwens meteen ook merken dat sommige ovens nog veel meer afwijken van wat de knop van buiten beweert. Elke keer als iemand mij mailt dat een cake er bij hem of haar veeeeel langer (of korter) over deed, bleek het daarmee samen te hangen. Ik zei het al: elke oven is anders. En dat is helemaal niet erg, als je het maar weet. Dus hoe meer je bakt, hoe meer je je eigen oven snapt. En het helpt dus enorm als je zo’n oventhermometer hebt. Elke kookwinkel heeft ze. Echt, levensreddend. Of nu ja, op z’n minst taartreddend.

Maar welke?
Let op, er zijn wel verschillen. Ooit had ik een lekker grote, met grote cijfers, reuze handig. Die is helaas spoorloos uit mijn huis verdwenen,ik heb er zelfs geen foto meer van, maar deze hierboven lijkt er wel een beetje op. Helaas vind ik tegenwoordig overal vooral kleintjes, met piepkleine cijfers, die na intensief gebruik (mijn oven staat heel vaak aan) al snel moeilijk leesbaar worden, kijk maar: Niet ideaal dus. Deze hieronder zou ik bijvoorbeeld ook niet doen, nog los van het kleine formaat is hier Fahrenheit namelijk prominenter dan Celcius, ook niet handig. Dus bij deze ook een oproep aan oventhermometerfabrikanten: hoe groter hoe beter, zéker de cijfers, en liefst zonder Fahrenheit! Maar feit blijft: ook een niet perfecte oventhermometer is nog altijd honderd keer beter dan géén oventhermometer.

Nog meer lezen? Hier nog een blog over oventemperatuur en oventhermometers.
ZIN GEKREGEN OM DE OVEN AAN TE ZETTEN?
En meteen je vers aangeschafte oventhermometer te gaan gebruiken? Dan kan ik je van harte mijn heerlijke bakboek De Zoete Oven aanraden (nu al 4e druk). Vol met 99 foolproof zoete bakrecepten om gelukkig van te worden. Bestel hier bij mij een gesigneerd exemplaar voor jezelf of voor iemand anders om cadeau te geven.